BVR in Stand van de Stedenbouw (BNSP)

De Beroepsvereniging van Nederlandse Stedenbouwkundigen en Planologen (BNSP) viert dit jaar haar 25-jarig jubileum. De nieuwe vakprijzen worden uitgereikt op vrijdag 30 januari in het Stadskantoor Utrecht, gelijktijdig met de presentatie van het boek Stand van de Stedenbouw. In deze jubileumuitgave zijn zes projecten van BVR Adviseurs opgenomen, waarmee ons bureau zichtbaar bijdraagt aan het actuele debat over ruimtelijke ontwikkeling in Nederland.

Het gaat om de volgende projecten:

De selectie toont de breedte van onze stedenbouwkundige praktijk: van gebiedsontwikkeling en landschappelijke integratie tot stedelijke transformatie op verschillende schaalniveaus. We zijn trots dat deze projecten onderdeel uitmaken van Stand van de Stedenbouw en zo bijdragen aan de reflectie op het vak en de toekomst van stedenbouw en planologie.

 

BVR stelt zich voor: Marnix de Vos, stedenbouwkundige en senior projectleider

BVR staat voor het brengen van lucht in complexe ruimtelijke opgaven en het ontwerpen van aanstekelijke vondsten. In elke opdracht leveren we maatwerk – zo blijven we verrassend, vernieuwend, verbindend, co-creatief, duurzaam en deskundig. Het blijft immers mensenwerk. Wie zijn de mensen die zich hier dagelijks voor inzetten? In een korte serie portretten stellen wij enkele van de bevlogen en visionaire medewerkers voor die samen BVR maken tot wat het is.
Vandaag in de serie: Marnix de Vos, stedenbouwkundige en senior projectleider.

Marnix de Vos heeft een fascinatie voor de stad. En voor het werken op uiteenlopende schaalniveaus – van visie tot uitwerking. Bij BVR geeft hij daar volop invulling aan. Met een scherp oog voor de maatschappelijke impact die plannen en projecten uiteindelijk hebben, voor de mensen ter plaatse.

‘Werken aan vernieuwing én het verbinden van toekomstbeelden met concrete plannen zijn mijn drijfveren. Het plan voor de gebiedsontwikkeling DUIN in Almere is een goed voorbeeld. Een compleet nieuw landschappelijk concept dat we als nieuwe laag aan de polder hebben toegevoegd; ook letterlijk met 2,5 miljoen kuub zand dat erin is verwerkt. Echt een van de meest spannende ontwikkelingen van Nederland. Bij ons werk is het altijd de vraag: hoe pakken de betrokken partijen het op? In dit geval is dat met veel doorzettingskracht gelukt, waardoor Almere een heel bijzonder woonmilieu erbij heeft gekregen.

Plan DUIN komt voor Marnix niet uit de lucht vallen. ‘Ik ben een enthousiast kustbewoner zowel in Nederland als in Spanje. De Baskische kust is mijn tweede thuis. Aan de kust heb je het ruige en onregelmatige van het landschap, de zee en de steden. Elk dorp en deel van de kustlijn heeft zijn unieke identiteit en sociale karakter. Dit inspireert me in mijn vak. De bijzondere overgang van stad en land, de textuur en het reliëf van het landschap en de ervaring van een wandeling en het belang van publieke ruimtes zijn belangrijke ontwerpmotieven. Camillo Sitte en Jan Gehl hebben me vanaf mijn studietijd geïnspireerd de stad niet te zien als alleen functioneel en rationeel, maar veelal als een beleefbare ruimte en ervaring’.

Mijn inspiratie en ontwerpexpertise komt echt van pas bij het tastbaar maken van toekomstvisies naar concrete voorstellen. Hoe landen doelstellingen en ambities in een gebied, in het weefsel? Dat betekent veel schetsen en tekenen, het echte handwerk. Het gebiedsgericht werken sluit daar direct op aan. Ken de locatie waar je aan de slag gaat? In een gebied kruipen is de sleutel, je kunt niet met een Rotterdams verhaal aankomen in Overijssel. Een mooi voorbeeld in dit verband is Steenwijk, waar we begonnen met een visie op de Spoorzone maar waar we dat hebben doorgetrokken naar een aanpak voor de hele stad. Heel boeiend ook om die ambitie met de mensen ter plekke door te spreken, hoe zien zij de opgave? Uiteindelijk zijn wij ook voorbijgangers die dingen aanreiken, je doet het voor hen. Samenwerken is daarbij onontbeerlijk: in een open proces met alle betrokkenen aan een opgave werken. Met experts, bewoners: heerlijk om te doen. Ideeën neerleggen en uittesten, hoe wordt erop gereageerd? En last but not least: altijd vanuit de inhoud werken.

Ik denk dat ik daarom ook voor BVR heb gekozen als nieuwe uitdaging, 18 jaar geleden. Stedenbouw is meer dan verkavelen en woningen. Na mijn eerste ervaringen elders kon ik hier doorgroeien. Hier combineer ik verdiepen en verbreden – ontwerpen en voorstellen doen voor de precieze ingrepen, werkend aan visie en strategie. Bijvoorbeeld naar een thema als “brede welvaart”, dat we nu in een ontwerpend onderzoek combineren met de toekomst van de mobiliteit op de provinciale N-wegen. Met dat onderzoek hebben we een blinde vlek op de agenda gekregen en werken we met enthousiastelingen in een community van N-wegen.

 

Met dank aan Kees de Graaf.

 

Hilde Blank spreekt op jaarcongres Achterhoek Monitor op 28 januari

Koers houden in roerige tijden

De wereld verandert snel: economisch, demografisch en ruimtelijk. Wat betekenen die veranderingen voor de Achterhoek van morgen? Daarover gaan we samen in gesprek tijdens het Jaarcongres. Het congres staat in het teken van het thema “Vooruitdenken in een veranderende wereld”. Centraal staat de vraag hoe de Achterhoek koers kan houden in roerige tijden, maar met oog voor leefbaarheid, economie, ruimte en welzijn.

 

Inspirerende bijdragen

Emmeke Gosselink – voorzitter van de stuurgroep Achterhoek Monitor

Jan Ritsema van Eck – Planbureau voor de Leefomgeving, toekomstverkenning WLO

Henri de Groot – hoogleraar Regionale Economie, Vrije Universiteit Amsterdam

Hilde Blank – directeur BVR Adviseurs, ontwerpend onderzoek voor het Ruimtelijk Perspectief Achterhoek

Samen met de aanwezigen kijken we vooruit en na het plenaire gedeelte gaan we met elkaar in gesprek: hoe kunnen we als regio wendbaar blijven en de kansen benutten die verandering biedt?

 

Over de Achterhoek Monitor

De Achterhoek Monitor biedt jaarlijks inzicht in de staat en ontwikkeling van de regio – op thema’s als wonen, werken, mobiliteit, leefomgeving en brede welvaart. De monitor helpt bestuurders, ondernemers en maatschappelijke partners om gefundeerde keuzes te maken en samen te bouwen aan een sterke, toekomstgerichte Achterhoek.

 

 

 

BVR stelt zich voor: Hilde Blank, stedenbouwkundige, directeur en eigenaar

BVR staat voor het brengen van lucht in complexe ruimtelijke opgaven en het ontwerpen van aanstekelijke vondsten. In elke opdracht leveren we maatwerk – zo blijven we verrassend, vernieuwend, verbindend, co-creatief, duurzaam en deskundig. Het blijft immers mensenwerk. Wie zijn de mensen die zich hier dagelijks voor inzetten? In een korte serie portretten stellen wij enkele van de bevlogen en visionaire medewerkers voor die samen BVR maken tot wat het is.
Vandaag in de serie: Hilde Blank, stedenbouwkundige en directeur BVR.

Ze maakte kennis met het vak in de jaren tachtig, stapte in de jaren negentig bij BVR over de drempel maar staat met beide voeten helemaal in deze eeuw: Hilde Blank. Opgeleid als stedenbouwkundige in Delft maakte ze de ontwikkeling van het bureau van dichtbij mee en geeft ze er met veel enthousiasme vorm, inhoud en sturing aan. Eerst als één van de eerste medewerkers maar al snel als partner. Hoe blikt Hilde terug en vooruit?

‘Het klinkt altijd wel apart, “eerste medewerker” – maar dat was ik destijds echt bij Riek Bakker. Ik was in 1998 de eerste senior projectleider in loondienst. En tijdens mijn periode in de Verenigde Staten, van 2001 tot 2004, heeft zij mij teruggevraagd als inhoudelijk directeur. Het was een spannende tijd toen ik in 2004 het bureau over nam. Aan de ene kant kwamen er in veel gemeenten lokale partijen op, in het spoor van Pim Fortuyn en Leefbaar Rotterdam. De aandacht voor lange termijn plannen verslapte, alles moest bottom-up. Daar stond tegenover dat de vorige Nota Ruimte net uit kwam en de aandacht groeide voor het vak gebiedsontwikkeling: daar konden wij op aanhaken. Ik heb vooral ontwerpers het bureau in gehaald, voorheen werden die alleen maar ingehuurd. Ik wilde geen computers maar schetspapier en ateliers. Waarbij we het ontwerp continu inzetten, vanuit het verkennen van de opgave, de initiatief-fase van een project tot en met de uitvoering.

Met Bernadette Janssen als partner en mededirecteur heb ik de strategische kant van het vak verbreed met de operationele kant. We bestrijken nu de volle breedte van ons vakgebied: van integrale toekomstperspectieven en gebiedsvisies tot concrete plannen. Door nieuwe vraagstukken op te pakken – bijvoorbeeld de zachte waarden van gebiedsontwikkeling, maar ook hoe we omgaan met de dubbele vergrijzing en de schaarste van drinkwater en energie – blijven we zelf innovatief in inhoud en proces.

We zijn nu met een dozijn medewerkers en dat vind ik een heel prettige omvang. Hierdoor kan ik zelf mee draaien in veel van onze projecten en dat is het allerleukste om te doen. Niet voor niets is ons motto “Wij brengen lucht in complexe ruimtelijke vraagstukken, door het ontwerpen van aanstekelijke vondsten”. Dat vat alles heel goed samen. Er moet iets uit te vinden zijn, dat zijn de projecten waar wij ons thuis bij voelen. En dat met liefde voor de plek en de omgeving. Daar ga ik zelf ook graag de diepte voor in, ik heb dat nodig om goed te kunnen acteren.’ Met dezelfde vanzelfsprekendheid waarmee uitgebreid veldbezoek onderdeel is van de projecten, gaan ook de hardloopschoenen steevast mee op vakanties – een nieuwe stad leert Hilde graag al hardlopend kennen.

‘“Ontwerpen door de schalen heen en door de sectoren”, dat maakt BVR naar mijn idee onderscheidend. Recente projecten als het Ruimtelijk Perspectief voor de Achterhoek en de transformatie van het werkgebied Ceintuurbaanzone in Zwolle zijn mij op het lijf geschreven. Aan de ene kant de scenario’s en modellen ontwikkelen, al schetsend, maar ook de partijen bij elkaar brengen – van professionals tot en met mensen uit het gebied zelf – zodat zij er zelf verder mee willen en kunnen gaan. Het begrip “eigenaarschap” speelt daar een essentiële rol in. Maar ook het organiseren van de benodigde uitvoeringskracht, want het gaat in ons vak nadrukkelijk om het waarmaken van de ambities. Ik vind het heel belangrijk om dicht op de realisatie van projecten te zitten, bijvoorbeeld als supervisor of als lid van een kwaliteitsteam. De kennis die ik daarbij opdoe, komt namelijk weer van pas voor het beleid en de programma’s, op een hoger abstractieniveau. Zo krijgt de wisselwerking op de inhoud voortdurend vorm.’

Ook op persoonlijk vlak komt practice what you preach tot uiting: met de kinderen het huis uit, zijn Hilde en haar partner recent verhuisd van een gezinswoning naar een kleiner appartement in het centrum van Rotterdam en is de auto de deur uitgegaan.

Met dank aan Kees de Graaf.

 

Publicaties ASSET Circulaire economie Eurodelta beschikbaar

Go biobased; go secondary; go for symbiosis!

In 2024 en 2025 is mede met hulp van BVR het ASSET-project uitgevoerd. Dit is een internationaal onderzoeksproject van het Europese Interreg-programma naar de kansen voor de circulaire economie binnen de Eurodelta. Wij begeleidden werkbijeenkomsten in Nederland, België en Duitsland en stonden garant voor kennis en verbeelding. Inmiddels worden de resultaten benut binnen de samenwerking EuroDelta Alliance. Dit voorjaar verschijnt nog het boek Eurodelta 2050+ met de ASSET resultaten.

Het eindadvies en alle tussenproducten van ASSET zijn vanaf heden te vinden op de website

 

Nieuwe fase ontwikkeling Oosterhout en Oosteind

De gemeente Oosterhout zet een belangrijke stap in Oosterhout Oost. De door de raad vastgestelde Propositie van 2023 is nu uitgewerkt in drie ontwikkelsporen. Het college van Oosterhout heeft het door BVR opgestelde Ruimtelijk Raamwerk en de ontwikkeling van Hart van Oosteind vastgesteld. Op 12 en 13 februari zijn bewoners en gemeenteraad geïnformeerd. BVR ondersteunt de gemeente bij het ontwikkelen van visie en uitwerking. Op korte termijn werken we aan de realisatie van het Hart van Oosteind en geven zo invulling aan de lang gekoesterde ambitie om het lintdorp Oosteind een impuls te geven. Het tweede ontwikkelspoor is de Hub aan de A27. Hier werken Oosterhout en de regio aan een nieuwe knoop van hoogwaardig openbaar vervoer en stedelijke ontwikkelingen. Tot slot is de start gemaakt voor de landschapsontwikkeling voor het gebied tussen Dongen en Oosterhout.

Bekijk het Ruimtelijk Raamwerk en de presentatie

 

Ruimtelijk Perspectief Achterhoek vastgesteld door de Achterhoek Raad

Het Ruimtelijk Perspectief Achterhoek (RPA) schetst een wenkend perspectief over de Achterhoek in de volgende eeuw en de stappen die nodig zijn om vanaf nu richting die toekomst te bewegen. Het is een verhaal dat gaat over het positioneren en profileren van de Achterhoek en hoe wil zij in wil spelen op de maatschappelijke veranderingen, geopolitieke onzekerheden en de grote transitieopgaven. Het RPA is gebaseerd op de rode draden uit gesprekken met overheden, maatschappelijke organisaties, ondernemers en jongeren. Aan de gesprekken lagen vier – door BVR ontworpen – ontwikkelscenario’s ten grondslag. Het RPA wordt verder uitgewerkt in een Ruimtelijk Programma Achterhoek. Hilde Blank: “een typisch BVR-project om op basis van toekomstscenario’s breed te verkennen welk toekomstverhaal bij de Achterhoek past.”

Lees hier het nieuwsbericht op de website van de Regio.

 

Workshop: ontwerp een grondstoffenstation

Op dinsdag 25 november heeft BVR een workshop gegeven bij Pluspunt Rotterdam-West, met als opdracht ‘ontwerp een grondstoffenstation.’ Pluspunt Rotterdam is een dagbesteding- en leerwerkcentrum voor Rotterdammers die langdurig een steuntje in de rug nodig hebben en Rotterdammers die daar een actieve bijdrage aan willen leveren. BVR helpt Pluspunt om een circulair ambachtscentrum te worden. Ontwerpers van BVR, architectuurstudenten van de TU Delft en de vrijwilligers van Pluspunt hebben samen nagedacht over hoe een nieuw grondstoffenstation eruit zou kunnen zien en hoe zo’n station zou kunnen werken.

Na twee uur bevragen, verwonderen, meten en ontwerpen zijn twee ontwerpen gepresenteerd. In beide ontwerpen was eigenaarschap van het grondstoffenstation een belangrijk uitgangspunt. Ook het afbakenen van de ruimte naar functie en een onderscheid maken in gesorteerd en ongesorteerd materiaal in de ruimte kwamen terug in beide ontwerpen. Al met al was het een geslaagde workshop!

 

Circulaire bedrijventerreinen, leren en doen

BVR onderzocht dit jaar voor meerdere opdrachtgevers hoe de circulaire economie ruimtelijk kan landen — van Rijk tot gemeente.

Voor het ministerie van VRO ontwikkelden we samen met BCI, RRR-Advice en Gerlof Rienstra de handreiking ‘Ruimte voor circulaire economie op bedrijventerreinen in en om de stad’. Voor de provincie Utrecht maakten we een eerste provinciale verkenning naar circulaire kansen: ‘Bouwstenen voor een circulaire samenleving’. In de regio Het Groene Hart (Groene Hart Circulair) werkt BVR momenteel met BCI aan een strategische visie op circulaire economie. En voor de gemeente Leiden ontwikkelden we gesprekskaarten die het gesprek over ruimtelijke kansen op en rond bedrijventerreinen op gang brengen.

Op 8 december presenteerden Bart en Jorick tijdens het Lerend Netwerk Circulaire Bedrijventerreinen Zuid-Holland de belangrijkste inzichten uit het ontwerpend onderzoek voor de handreiking en de Leidse gesprekskaarten. Samen met een groep enthousiaste deelnemers verkenden we concrete kansen voor de ontwikkeling van een circulair ambachtscentrum en een regionaal circulair bedrijventerrein.

Benieuwd naar onze inzichten of wilt u weten wat ruimtelijke kansen voor circulaire economie voor uw gemeente kunnen betekenen?
Neem gerust contact op met Bart of Jorick of download de onderzoeken via de linkjes hieronder.

Bart Bomas – bart.bomas@bvr.nl

Jorick Boddeke – jorick.boddeke@bvr.nl

 

downloads:

Handreiking ‘Ruimte voor circulaire economie op bedrijventerreinen in en om de stad’

Gesprekskaarten Leiden Circulaire stad 2050