Het Groene Hart heeft de ambitie om in 2050 een circulaire regio te zijn. De regio ziet dat de transitie naar een circulaire economie nieuwe vormen van bedrijvigheid brengt en dat daar ook een veranderende ruimtevraag aan gekoppeld is. Hoe te komen tot een circulaire regio en wat dat ruimtelijk dan betekent, was de vraag die de regio stelde aan BVR en BCI.

Doel van het project was tweeledig:

1. Het vertalen van de circulaire ambities van de regio naar een ruimtelijke kansenkaart voor 2035, met inzicht in kansrijke locaties, randvoorwaarden en knelpunten.
2. Het formuleren van een concrete strategie met acties om stapsgewijs toe te werken naar een toekomstbestendig, circulair economisch ecosysteem.

Binnen de samenwerking tussen BVR en BCI lag voor BVR de nadruk op het opstellen van de kansenkaart, en voor BCI op de strategische uitwerking.

Kansenkaart 2035
Op basis van het ontwerpend onderzoek en de werksessies is een ruimtelijk toekomstbeeld opgesteld dat vooral inzet op strategische ligging, logistiek, biobased productie en het MKB. De kansenkaart voor 2035 laat zien waar kansen liggen voor circulaire activiteiten en hoe logistiek slim benut kan worden. De kaart schetst een beeld van hoe het Groene Hart kan uitgroeien tot een sterke circulaire regio. En biedt daarmee overheden handvatten om beleid gerichter in te zetten en om focus aan te brengen. De kaart geeft richting, maar vraagt nog wel om gezamenlijke keuzes en uitvoering. Ondernemers spelen hierin een sleutelrol.

De belangrijkste ruimtelijke kansen:

1. Strategische ligging als motor
   Door de centrale ligging tussen grote steden kan in het Groene Hart worden ingespeeld op het organiseren van circulaire stromen voor een grootstedelijk verzorgingsgebied. De combinatie van nabijheid van vraag, kennis en infrastructuur biedt in de regio kansen voor circulaire productie, verwerking en logistiek.
2. Logistieke kracht en watergebonden locaties
   Waterwegen zijn cruciaal voor duurzame logistiek en het vervoer van bulkstromen. Bedrijventerreinen langs vaarwegen hebben daarom strategische waarde. Op plekken waar infrastructuur, zwaardere milieucategorieën en bestaande initiatieven samenkomen, kunnen circulaire clusters ontstaan – bijvoorbeeld in Krimpen aan den IJssel, Gouda, Alphen aan den Rijn, Bergambacht en Vianen. Hier kunnen logistiek, verwerking en productie elkaar versterken.
3. Biobased potentie in veenweidegebieden
   Kwetsbare, natte gebieden bieden kansen voor nieuwe vormen van landgebruik. Naast de bestaande melkveehouderij kunnen natte teelten bijdragen aan biobased productie en natuurontwikkeling. Met name rond Bergambacht, Woerden en Vianen liggen mogelijkheden om biobased ketens verder te ontwikkelen, bij voorkeur in clusters en met diversiteit in teelten.
4. Sterk en fijnmazig MKB-netwerk
   Het Groene Hart beschikt over een breed netwerk van MKB-bedrijven, vooral aan de westkant van het gebied. Deze ondernemers en startups vormen een belangrijke motor van de circulaire transitie. Lokale circulaire bedrijvigheid kan elkaar versterken in de kansrijke circulaire clusters. Dit vraagt wel om gezamenlijke ondersteuning.
5. Ruimte voor tijdelijke functies
   De transitie naar een circulaire economie vraagt soms om tijdelijke ruimte. Vrijkomende agrarische bebouwing (VAB’s) en onbenutte ruimte op bedrijventerreinen kunnen worden benut voor circulaire opslag of niet-milieubelastende circulaire activiteiten.

BVR maakte op de kansenkaart inzichtelijk waar deze ruimtelijke kansen liggen en biedt aanknopingspunten om de circulaire economie echt vorm te geven in de regio. Om te komen tot dit toekomstbeeld zijn gerichte ruimtelijke keuzes, versterking van clusters en gezamenlijke investeringen nodig. Het gaat dan bijvoorbeeld over:

• Ruimte reserveren voor opschaling van circulaire initiatieven;
• Ontwikkelen van circulaire clusters op strategische (waaronder watergebonden) locaties;
• Stimuleren van biobased ketens;
• Versterken van regionale samenwerking en uitvoeringskracht.

Met de ‘Regionale ruimtelijke strategie circulaire economie Groene Hart’ heeft de regio een document om toe te werken naar een robuuste circulaire economie in 2035 en een volledig circulaire regio in 2050.

Meer weten? Neem contact op met: