Utrecht Kanaleneiland Noord

Kanaleneiland-Noord, een eiland van formaat Herstructurering
Product: Vernieuwingsstrategie
Opdrachtgever: Corporatie Mitros

Context
De vernieuwingsstrategie Kanaleneiland-Noord heeft betrekking op het gebied tussen het Amsterdam-Rijnkanaal (ARK), de Bernadottelaan, de Beneluxlaan en de Martin Luther Kinglaan. Het vormt samen met Kanaleneiland-As en Kanaleneiland-Zuid de gehele wijk.
De ligging van de wijk in de stad is heel gunstig. De wijk is prima ontsloten op zowel het stedelijk als het landelijk wegennet en voorzien van goed openbaar vervoer. Nog een goede potentie van Kanaleneiland-Noord is het grote aantal (allochtone) zelforganisaties. Uit de laatstgehouden NUP-peiling (Nieuw Utrechts Peil) blijkt dat Kanaleneiland met 29% zelfs het hoogste percentage stedelijk actieven heeft. Kanaleneiland-Noord biedt ook culturele verscheidenheid, die als kans benut kan worden. Vrijwilligersinitiatieven als de vrouwenvereniging El Amal en de sport- en ontmoetingsactiviteiten van de stichting Van en Voor Jongeren hebben een groot bereik onder respectievelijk moeilijk bereikbare vrouwen en hangjongeren. Er is echter ook een andere kant aan Kanaleneiland-Noord: die van de slechte statistieken en negatieve pers. Deze hebben de wijk een slecht imago bezorgd. Er wonen momenteel teveel multi-problem gezinnen in de wijk. De kwetsbaarheid van deze bewoners vertaalt zich in kwetsbaarheid van kinderen. Hierdoor ontstaat achterstand in de opvoeding en het onderwijs. Voor deze kinderen is soms de stap naar rondhangen, schoolverlaten en zelfs jeugdcriminaliteit eenvoudig gezet. De complexiteit van problemen heeft minister Vogelaar doen besluiten om Kanaleneiland tot aandachtswijk te benoemen.

Opgave
Mitros is een grote woningcorporatie met veel woningbezit in Kanaleneiland-Noord. Een groot deel daarvan staat op de nominatie om in 2012 en 2018 te worden gesloopt en vervangen te worden door nieuwbouw. De algemene doelstelling voor de vernieuwing in Kanaleneiland-Noord is een leefbare, toekomstbestendige wijk waar mensen graag wonen. BVR heeft voor Mitros een ruimtelijke strategie uitgewerkt voor dit gebied, die tegelijkertijd een bijdrage levert aan de versterking van de sociaal-economische infrastructuur van de wijk.

Uitwerking
Kanaleneiland-Noord heeft voldoende potentie om zich te ontwikkelen tot een eiland van formaat. Uit de ruimtelijke analyse blijkt dat de stedenbouwkundige hoofdstructuur van de wijk helder en overzichtelijk is en bijdraagt aan het eilandgevoel met mooie, lange zichtlijnen, de ligging aan het Amsterdam-Rijnkanaal en de vergezichten. Hierbinnen is ruimte voor vernieuwing en variatie zonder dat de leesbaarheid in gevaar komt. De wijk is door de grote hoofdontsluitingswegen er om heen echter steeds meer ingesloten geraakt. Als metafoor voor de vernieuwingsstrategie is daarom ’eiland op het eiland’ gekozen. Deze strategie valt uiteen in drie gerelateerde concepten die vervolgens zijn uitgewerkt. Om ervoor te zorgen dat de huidige bewoners en nieuwe doelgroepen een wooncarrière kunnen maken binnen Kanaleneiland-Noord moeten de binnenkamers (wonen), de buitenkamers (ontmoeten) en de bruggen (sociaal-economische ontwikkeling) versterkt en deels vernieuwd worden.
Voor de verkenning van de binnenkamers is een aantal stedenbouwkundige workshops gehouden, waarin de doelgroepen zijn verkend en diverse modellen voor de vernieuwing zijn uitgewerkt. Hierin is aandacht besteed aan de versterking van de oost-west relaties en is er meer differentiatie aangebracht in de bebouwing door te variëren met de dichtheden, sferen en woningtypen. De benoemde doelgroepen zijn de eilandbewoners zelf (met name de gezinnen), de bewoners die wonen en werken willen combineren en de vrijbuiters, pioniers die zich nieuw op het eiland willen vestigen.


Ook voor de buitenkamers zijn aanbevelingen geformuleerd. De openbare ruimte moet anders worden ingericht, verbindend in plaats van scheidend, zodat ze weer als ontmoetingsruimte kan dienen. Er moet ruimte zijn voor informele plekken en met name voor jongeren moeten plekken gecreëerd worden. Ook moeten de speelplekken voor kinderen groener en avontuurlijker worden ingericht. Om het Amsterdam-Rijnkanaal beter beleefbaar te maken in de wijk kan het regenwater gescheiden worden afgevoerd via open goten die uitkomen op het Amsterdam-Rijnkanaal.
Tot slot is voor de bruggen ook een aantal workshops gehouden waarin de kansen voor de versterking van de buurteconomie zijn verkend en suggesties voor kansrijke bruggen zijn gedaan. Er moet meer ruimte (zonodig met versoepeling van beleid) voor (commerciële) functies in de plinten voor kleinschalige bedrijvigheid worden gecreëerd. Hierdoor ontstaat tegelijkertijd interactie met het maaiveld. Een aantal suggesties voor kansrijke bruggen is een buurtrestaurant, een activiteitencentrum in de wijk, het Lomanpand voor meiden in de zorg, een starterscentrum (grote open ruimte waar per m2 iets gehuurd kan worden), ruimtes voor creatieven (ateliers voor kunstenaars), leerwerkplekken op de woonboulevard en gaming (realisatie van Adventure Place).

< Vorige		Volgende >

^Terug