Integrale visie Heerenveen-Skarsterlan 2030, 2003-2005

Heerenveen-Skarsterlan 2030 Intergemeentelijk structuurplan en structuurvisie
Product: Integrale visie
Opdrachtgever: Gemeenten Heerenveen en Skarsterlân
De probleemstelling
De Friese gemeenten Heerenveen en Skarsterlân (hoofdplaats Joure) liggen midden in de A7-zone, ��n van de sterkst groeiende gebieden van Noord-Nederland. De A7-zone ligt op een strategische plek aan de snelwegen A7, A6 en A32, die zorgen voor goede verbindingen met Amsterdam, Utrecht, Zwolle, Groningen en Leeuwarden. Ook via het spoor is Heerenveen met een intercitystation op de lijn Zwolle – Leeuwarden goed bereikbaar. De voorspoed in de A7-zone is ook een gevolg van het kernzonebeleid van de provincie Friesland, die de ruimtelijk-economische ontwikkeling binnen de provincie in twee kernzones concentreert. De A7-zone is hier ��n van. Het aantrekkelijke, gevarieerde landschap en de relatieve ruimte en rust zijn belangrijke factoren die de populariteit van het gebied vergroten. Mocht de Zuiderzeelijn worden aangelegd, dan is er ook een halte in Heerenveen en komt het gebied op zeer korte reistijd van zowel Groningen als Amsterdam/Schiphol te liggen.

De groei van de economie, de noodzaak tot het bouwen van meer woningen en de toenemende druk op de rijksinfrastructuur vormen ook een bedreiging voor de bovengenoemde kernkwaliteiten. De gemeenten in de A7-zone hebben daarom gezamenlijk in de ‘Structuurschets A7-zone 2030’ de lijnen voor de toekomst uitgezet. Heerenveen en Skarsterlân hebben daaraan met de Integrale Visie een verdere concretisering gegeven. De Integrale Visie bestaat uit een intergemeentelijk structuurplan tot 2015 en een intergemeentelijke structuurvisie met een planhorizon tot 2030. De Visie beslaat de kernen Joure en Heerenveen, hun directe omgeving en het gebied tussen beide kernen aan weerszijden van de A7.

De aanpak
Eén plan maken voor twee gemeenten vraagt om veel aandacht voor het planproces. De natuurlijke rivaliteit tussen buurgemeenten maakt het proces bovendien complex. De projectorganisatie is zodanig ingericht dat beide gemeenten op alle niveaus gelijkwaardig vertegenwoordigd zijn. Veel aandacht is besteed aan het verwerven van maatschappelijk draagvlak (via enkele klankbordgroepen) en aan uitgebreide communicatie tijdens het planproces. Op basis van het voorlopig ontwerp is in een inspraakperiode van drie maanden uitgebreid over de Visie gecommuniceerd en zijn de meningen verzameld. Ruim 600 mensen hebben de inspraakbijeenkomsten bezocht. Ook de raden van beide gemeenten zijn intensief betrokken bij het planproces. Op basis van alle reacties is het definitieve ontwerp opgesteld, dat in juni 2005 is vastgesteld door beide colleges. Daarna is de officiële inspraakperiode gestart, ondersteund door de lokale media. In het najaar van 2005 hebben de beide raden de Integrale Visie vastgesteld.

De kern van het plan
De Integrale Visie richt zich er enerzijds op de geprognosticeerde groei in het aantal woningen, bedrijventerreinen, voorzieningen en verkeersbewegingen zo goed mogelijk te faciliteren, en anderzijds op het zoveel mogelijk behouden en versterken van de kernkwaliteiten van het gebied: rust, ruimte, landschap, leefbaarheid en bereikbaarheid. De kern van het plan zijn de landschappelijke lijsten die Joure en Heerenveen elk voldoende uitbreidingsruimte geven binnen duurzaam onbebouwde gebieden met natuur, recreatie en landbouw. Essentieel is dat beide kernen niet langs de A7 aan elkaar mogen groeien maar gescheiden blijven door een open tussengebied. De landschappelijke buitenlijst, aan de randen van het plangebied, bestaat uit enkele grote bestaande natuurgebieden, die worden versterkt en uitgebreid, en door de landschappelijke verbindingen tussen deze gebieden. De buitenlijst vormt een natuurlijke geleding tussen het plangebied en de rest van de A7-zone.

Om de goede bereikbaarheid te waarborgen, wordt het knooppunt Joure grondig aangepakt. Deze rotonde, waarop de A7, A6 en afslag Joure samenkomen, is op het gebied van doorstroming en verkeersveiligheid een van de grootste problemen in Noord-Nederland. Door de afslag Joure in zuidelijke richting te verplaatsen, wordt de doorstroming tot in lengte van jaren veilig gesteld. Bovendien ontstaat een nieuwe aantrekkelijke bedrijvenlocatie in het zicht van de snelweg. Zowel voor Joure als voor Heerenveen wordt een ringstructuur geïntroduceerd om de bereikbaarheid van de wijken te verbeteren zonder dat het verkeer door andere wijken of door het centrum geleid hoeft te worden. Een spoor, twee snelwegen en een kanaal doorsnijden Heerenveen. De ring rond de stad verbetert de ruimtelijke samenhang van de verschillende delen van Heerenveen.

Er zijn, vooral in en rond Joure en Heerenveen, voldoende locaties aangewezen om alle voorziene vraag naar nieuwe woon- en werklocaties tot 2030 te kunnen accommoderen. Heerenveen, Joure en de dorpen zijn complementair aan elkaar: ze hebben onderscheidende woonmilieus en bedrijventerreinprofielen. Bijzonder is dat Heerenveen op het huidige grondgebied van Skarsterlân haar grote toekomstige woningbouwuitbreiding zal realiseren en dat beide gemeenten gezamenlijk enkele bedrijvenlocaties exploiteren. Een nieuw woonmilieu is het landelijk wonen: wonen in extreem lage dichtheden in combinatie met natuurontwikkeling. Twee locaties zijn daarvoor aangewezen, ��n in het open en natte landschap ten zuiden van De Deelen, de ander in het bosrijke gebied bij Oranjewoud.

BVR in samenwerking met  KAAP3 ontwerpbureau, XTNT Experts in Traffic en Transport, Grontmij, H+N+S landschapsarchitecten ^Terug