Opdrachtgever: Volkshuisvesting Arnhem
Opgave: Herstructurering
Product: Werkboek, stedenbouwkundige visie

Aan de oostkant van het Centrum van Arnhem naast de Singel en aan de Rijn ligt Centrum Oost, een gebied met potentie door zijn goede bereikbaar, ligging aan het water en ligging naast het centrum van de stad.
Centrum Oost was het eerste industriegebied van Arnhem en lag net buiten de stadswallen. In de loop der tijd is het gebied getransformeerd naar een bedrijventerrein, gemengd met sociale woningbouw. Veel van de bedrijven en de woningen zijn verouderd. De komende jaren worden de waardevolle delen en elementen opgeknapt en krijgen ze hun oude glorie weer terug. Andere delen worden afgebroken en opnieuw ontwikkeld.

Centrum Oost wordt getransformeerd naar een gemengd stedelijk gebied. Aan de Rijn, ten zuiden van de Westervoortsedijk, liggen drie grote bouwblokken: het Coberco Kwartier (de trasformatie van de Coberco fabriek naar wonen), Rijnkwartier en het oostelijke bouwblok. Het middelste bouwblok Rijnkwartier is het onderwerp van deze opdracht. Het bouwblok bestaat uit bedrijfskavels met in het midden de bijzondere woonbuurt Rijnwijk. Rijnwijk bestaat uit 58 kleine sociale huurwoningen in een mooie stedenbouwkundige en architecttonische setting. De bewoners hebben in de loop de jaren een hechte gemeenschap opgebouwd. De woningen zijn verouderd en moeten gesloopt worden.

Volkshuisvesting Arnhem is eigenaar van de woonbuurt. De bedrijfskavels zijn in handen van Volkshuisvesting, een ontwikkelaar en een particuliere grondeigenaar. Gezamenlijk willen ze een plan maken voor de herontwikkeling van Rijnkwartier. BVR is gevraagd een stedenbouwkundige visie op te stellen.

Kenmerken van de aanpak:

• Beginnen met analyse en inventarisatie middels deskresearch, locatiestudie en gesprekken met de opdrachtgevers en de huidige bewoners. De wensen en eisen en de mogelijkheden van de locatie zijn beschreven in het werkboek.
• Blijven communiceren met de zittende bewoners, ook als er niet zoveel te melden is.
• Het is gebruikelijk in de gemeente Arnhem dat de gemeente eerst een Nota van Randvoorwaarden opstelt en laat vaststellen alvorens de marktpartij/corporatie verder kan met de planontwikkeling. In dit geval heeft BVR voorgesteld om parallel te werken. Zo werd de gemeente gevoed en geïnspireerd door de ideeën van de corporatie/ontwikkelaar en werd de visie zo gemaakt dat die paste in de voorwaarden vanuit de gemeente. Dit levert tijdwinst op maar vooral ook een constructieve samenwerking en een beter plan.
• Voor het maken van de visie is een aantal denkmodellen ontwikkeld. Er was een aantal ingewikkelde onderdelen die opgelost moest worden. Belangrijke hierin was het geluid, de wijk ligt midden in een gebied met bedrijven die nog werkzaam zijn en langs een drukke doorgaande weg. Ander lastig onderdeel was het terugbouwen van woningen voor de huidige bewoners van Rijnwijk, die graag grondgebonden en bij elkaar willen wonen. De denkmodellen (in beeld en maquette) waren hulpmiddel om met elkaar tot een optimalisatie te komen.

Eindresultaat
Er is een voorkeursmodel aangegeven. Dit model wordt doorgerekend door de corporatie/ontwikkelaar en getoetst aan de mogelijkheden in de markt. Een eerste verkenning toonde dat er te veel appartementen in het voorkeursmodel zitten. Er wordt nu gewerkt aan een variant met meer grondgebonden woningen. Ondertussen legt de gemeente de Nota van Randvoorwaarden vast.

BVR in samenwerking met GroupA-Aukett